„Mamo, tato boję się !”, czyli jak reagować, gdy nasze dziecko odczuwa strach?
Odwaga nie polega na tym, by się nie bać, lecz by działać mimo strachu.
Lęk u dzieci w wieku przedszkolnym jest zjawiskiem całkowicie naturalnym. Maluchy w wieku 3–6 lat dopiero uczą się rozumieć świat, a ich wyobraźnia działa na pełnych obrotach. To właśnie w tym czasie mogą pojawić się lęki przed ciemnością, potworami, rozłąką z rodzicami czy głośnymi dźwiękami. Choć dla dorosłych mogą się one wydawać niegroźne lub wręcz irracjonalne, dla dziecka są bardzo realne.
Pierwszą i najważniejszą zasadą jest nie bagatelizować dziecięcych lęków. Dla dziecka, które boi się ciemności, potwór w szafie jest tak samo realny, jak dla dorosłego realne są jego codzienne troski. Wysłuchaj dziecka, przytul je i powiedz: "Rozumiem, że się boisz. Jestem tutaj z tobą." To daje dziecku poczucie bezpieczeństwa i pokazuje, że jego uczucia są ważne.
Następnie nazwij emocje. Pomagaj dziecku nazywać to, co czuje. Możesz powiedzieć: "Widzę, że jesteś przestraszony. Czy to dlatego, że usłyszałeś dziwny dźwięk?" Dziecko, które potrafi nazwać swój lęk, łatwiej sobie z nim radzi. To również uczy je świadomości emocjonalnej, która będzie potrzebna przez całe życie.
Pamiętaj, aby nie zmuszać dziecka do konfrontacji z tym, czego się boi. Zamiast tego, pomagaj mu oswajać lęk małymi krokami. Jeśli dziecko boi się ciemności, nie zostawiaj go nagle w całkowicie ciemnym pokoju. Można wprowadzić delikatne światło nocne, wspólnie czytać bajki przed snem, a potem stopniowo skracać czas zapalonego światła.
Zabawa to dla dziecka naturalny sposób przetwarzania emocji. Możecie wspólnie rysować „strachy” i je „oswajać” – np. nadając im zabawne imiona, śmieszne ubrania czy zamieniając je w bohaterów bajki. Można też wykorzystać teatrzyk, pacynki czy zabawki, by odegrać scenki, w których dziecko przejmuje kontrolę nad sytuacją.
Chwal dziecko za odwagę, nawet jeśli zrobiło tylko mały krok naprzód. Możesz powiedzieć: "Wiem, że się bałeś, ale mimo to wystąpiłeś przed tak dużą publicznością. To było bardzo dzielne." Takie słowa wzmacniają wiarę dziecka w to, że potrafi poradzić sobie z trudnymi sytuacjami.
Komentarze typu "Nie bądź dzidziusiem", "Chłopaki się nie boją", "Znowu te twoje wymysły" mogą tylko pogłębić lęk i sprawić, że dziecko przestanie mówić o swoich emocjach. Zamiast tego buduj z dzieckiem relację opartą na zaufaniu, gdzie każda emocja jest akceptowana.